Куба тулаанд бэлтгэж байна

Гавана. Хэдхэн хоногийн өмнө CNN агентлагийн Гавана дахь салбар байрладаг барилгын менежер манай хаалгыг яаруу сандруу тогшиж, нэгэн ноцтой мэдээ дуулгав. Тэрбээр АНУ-ын зүгээс хийх "оролцоотой" халдлага эхлэх үеэр биднийг ажилдаа ирэх эсэхийг яаралтай мэдэх шаардлагатай байгааг хэлсэн юм.

Вашингтоны зүгээс Куба улсад үзүүлж буй эрчимтэй даралт шахалт нь хэдийнэ хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралд маш хүчтэй мэдрэгдэх болжээ. АНУ-ын зүгээс тасралтгүй хэрэгжүүлж буй нефтийн бүслэлтийн улмаас манай оффисын цахилгаан өдөрт хэд хэдэн удаа тасалддаг. Эдийн засгийн гүнзгийрсэн хямралын улмаас барилгын генераторт хийх түлш байхгүй, тэр байтугай бие засах өрөөнд тавих ариун цэврийн цаас ч олдохоо байсан. Өдөр бүр би үүдний танхимд буулгаж авалгүй орхисон тоосонд дарагдсан аварга том хиймэл Зул сарын гацуур модны хажуугаар алхан өнгөрдөг.

Гэвч одоо барилгын менежер надад "дээрээс ирсэн тушаал"-ын дагуу даалгавар авсан тухайгаа хэлэв. Тус хотын бүх албан тасалгааны барилгуудын адил энэхүү барилга нь төрийн өмч бөгөөд империалист халдлага гарсан тохиолдолд барилгыг хэрхэн хамгаалах, ямар төлөвлөгөө баримтлахыг гаргах даалгавар иржээ. Энэ нь Америкийн зүгээс ирэх дайралтаас сэргийлэх төлөвлөгөө юм. (Гэхдээ Дональд Трампын засаг захиргаа Кубад ямар нэгэн цэргийн ажиллагаа явуулахаар төлөвлөж байгаагаа албан ёсоор мэдэгдээгүй байгаа билээ.)

Кубачууд АНУ-ын цэргийн ажиллагааны аюул заналхийлэл дунд маш удаан амьдарсан тул энэ нь одоо тэдний хувьд хар хошин шог болон хувирчээ. Тэд өөрсдийн нэрийн хуудас болсон егөөдсөн хошин зангаараа "Cuando vienen los americanos" буюу "Америкчууд ирэх үед" гэх хэллэгийг хэрэглэдэг бөгөөд энэ нь тус улсад байгаа тоо томшгүй олон, урт хугацааны асуудлууд хэзээ нэгэн цагт хэрхэн шийдэгдэхийг егөөдөн илэрхийлдэг байна.

Гэвч одоо, ямар нэг байдлаар Америкчууд үнэхээр ирж байгаа мэт дүр зураг бодитоор харагдаж эхэллээ.

Тагнуулын Төв Газар Кубад ирсэн нь

АНУ-ын Тагнуулын Төв газар (ТТГ)-ын захирал Жон Рэтклифф энэ долоо хоногт Гаванад "Америкийн Нэгдсэн Улс" гэсэн бичигтэй, тийм ч нууц биш онгоцоор хүрэлцэн ирсэн нь олон Кубачуудын хувьд гүн шок болсон бөгөөд энэ нь хоёр орны хурцадмал байдал дээд цэгтээ тулж байгаагийн хамгийн тод дохио болов.

Хэрэв Кубын засгийн газрын хувьд АНУ нь "Бузар муугийн эзэнт гүрэн" юм бол 1960-иад онд Фидель Кастрог тэсрэх бөмбөгтэй навчин тамхи, хордуулсан усанд шумбах хувцас зэргээр хөнөөх гайхалтай, зүүдлэмгүй хуйвалдаануудыг зохион бүтээж байсан ТТГ-ын дарга бол Люсифер (Тамгын эзэн) өөрөө юм.

ТТГ-ын 5-р сарын 14-нд нийтэлсэн энэ зурагт ТТГ-ын захирал Жон Рэтклифф Кубын албаныхантай улзалтад оролцож байна.

Куба улсад ТТГ-ын хувьсгалын эсрэг хийсэн жигшүүрт хэргийг харуулсан бүтэн бүтэн музейнүүд байдаг.

ТТГ-аас гаргасан гэрэл зургуудад Кубын нууцлаг тагнуулын дарга нар Америкийн хамтран зүтгэгчидтэйгээ цонхнууд нь гэрэл үл нэвтрэх хөшигтэй, дундаа сонирхолтой нь цэцгийн баглаагаар дүүрэн урт ширээ зассан протоколын байшинд уулзаж байгаа нь дүрслэгджээ. Уулзалтад оролцсон АНУ-ын тагнуулын ажилтнуудын хэн болохыг нууцлахын тулд Рэтклиффоос бусдынх нь нүүрийг бүдгэрүүлсэн байв.

Үндэсний аюулгүй байдлын архивын шинжээч Питер Корнблух CNN агентлагт өгсөн ярилцлагадаа: -"Рэтклиффийн эрхэм зорилго бол Кубад татгалзаж чадахгүй 'үхэх эсвэл сэхэх' гэсэн тулгалтыг хийх явдал байсан. Улс төр судлаачид үүнийг 'буулт хийлгэх дипломат ажиллагаа' (submission diplomacy) гэж нэрлэдэг."

Кубын албаны хүмүүсийн мэдээлснээр, уулзалтын үеэр тэд өөрсдийн арал нь АНУ-д ямар ч аюул заналхийлэл учруулахгүй байгаа үндэслэлүүдийг нарийвчлан тайлбарласан байна. Энэ нь арлыг эдийн засгийн гүн хямралд оруулсан нефтийн бүслэлтийг зөвтгөх Трампын засаг захиргааны хууль эрх зүйн үндэслэлийг няцаах зорилготой байв.

Гэвч тэдний аргументууд бүгд дүлий чихэнд хашхирсантай адил өнгөрөв. АНУ-ын албаны хүмүүсийн мэдээлснээр, Рэтклифф Кубын удирдлагуудыг тус арал дээр Орос, Хятадын тагнуулын болон сонсох постуудыг байрлуулж, бүс нутаг дахь АНУ-ын ашиг сонирхолд санаатайгаар саад учруулж байна гэж буруутгасан байна.

Хэрэв АНУ сүүлийн саруудад Кубад "чихэр ба ташуурын" аргыг (тусламж үзүүлэх амлалт эсвэл эдийн засгийн шахалт) хослуулан хэрэглэж байсан бол одоо "чихэр" цэснээс бүрмөсөн хасагдсан бололтой.

ТТГ-ын захирал Жон Рэтклифф 5-р сарын 14-нд Гавана хотын буцаж байна. Хосе Марти олон улсын нисэх онгоцны буудал.

Рэтклиффийг Гаванаас ниссэнээс хэдхэн цагийн дараа АНУ-ын Холбооны прокурорууд Кубын ерөнхийлөгч асан Рауль Кастрог буруутгах дүгнэлт үйлдэхээр ажиллаж байна гэсэн мэдээлэл цацагдав. Тэрбээр албан ёсоор тэтгэвэртээ гарсан ч арал дээр "хувьсгалын удирдагч" гэж хүндетгэгдсэн хэвээр байгаа бөгөөд хөшигний ард бүх чухал шийдвэрийг гаргаж байгаа гэж үздэг.

Майами дахь Кубын олон дүрвэгсэд 1996 онд Куба-Америкийн дүрвэгсдийн байгууллага болох "Brothers to the Rescue"-ийн хоёр онгоцыг сөнөөсөн хэрэгт Кастрог буруутгаж, ял тулгахыг баяртайар дэмжих болно. Шүүхийн шийдвэр гарах нь Кастрог баривчилж, шүүх хурал хийх замыг засна. Яг л нэгдүгээр сард Кубын холбоотон болох Венесуэлийн ерөнхийлөгч Николас Мадуротой холбоотой үйл явдал өрнөсөн шиг.

Гэвч ирэх зургаадугаар сард 95 нас хүрэх, одоо бие хамгаалагч ач хүү болон туслахуудынхаа дэмжлэггүйгээр алхаж чадахгүй байгаа Кастрогийн эсрэг хийх аливаа үйлдэл нь хэдийнэ буцалж буй хурцадмал байдлыг эцсийн цэгт нь хүргэж, дипломат харилцаа тасрах, эсэл шууд зэвсэгт мөргөлдөөнд хүргэж болзошгүй юм.

Кубачууд тулаанд бэлтгэж байна

Сүүлийн долоо хоногуудад Кастрод эрүүгийн хэрэг үүсгэх тухай цуу яриа тархах үеэр Кубын хэд хэдэн албаны хүн надад хэлэхдээ, ийм үйл явдал болбол хэлэлцээрийг бүрмөсөн зогсоож, цэргийн интервенци хийх нөхцөлийг бүрдүүлнэ, шаардлагатай бол тэд хувьсгалын төлөө амиа өгөх болно гэж мэдэгдсэн юм.

Кубын Ерөнхийлөгч Мигель Диас-Канель Майн баяраар хийсэн мэдэгдэлдээ: -"Бид бэлэн байна. Би үүнийг гэр бүлийнхэнтэйгээ хуваалцсан гүн бат итгэл үнэмшилтэйгээр хэлж байна, хувьсгалын төлөө амиа өгөхөд ч бэлэн байна" гэж тунхаглав.

Кубын Ерөнхийлөгч Мигель Диас-Канель 5-р сарын 1-ны баярын жагсаалд оролцож байна.

Кубын улсын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдээр Фидель Кастрогийн төсөөлж байсан "нийт хүн амын дайн"-ын хүрээнд цэргийн сургуулилт хийж буй иргэдийн зургийг нийтэлжээ. Энэхүү төлөвлөгөөгөөр засгийн газраас зэвсэглэсэн Кубачууд гадаадын түрэмгийлэгчдийн эсрэг партизаны дайн хийх аж.

Энэхүү төлөвлөгөө нь орчин үеийн армиудын хоорондох мөргөлдөөн гэхээсээ илүү Вьетнамын маягийн партизаны тулаанд тулгуурлаж байна.

Дэлгэцнээ гарсан зарим дүрс бичлэгт цэргүүд өөрсдөөс нь ч ахмад старууд болох Зөвлөлтийн үеийн зэвсгээр сургуулилт хийж байгааг харуулжээ. Нэгэн бичлэг дээр тэд агаарын довтолгооноос хамгаалах бууг үхрээр чирч яваа нь харагдана.

Кубын зэвсэгт хүчин орчин үеийн зэвсэг техникээр дутагдаж байгаа хэдий ч цэргийн түүхч Хэл Клепак CNN-д хэлэхдээ, арлын цэргийнхэн АНУ-ын хуурай замын дайралтад хүчтэй эсэргүүцэл үзүүлж чадна гэв.

"Байгалийн гамшгийн үед бид дахин дахин харж байсанчлан, тэд хүн амыг дайчлах, хүмүүсийг зохион байгуулах өндөр чадвартай гэдгээ харуулсан" гэж Клепак хэлэв.

Тарчилж буй хүн ам

Арал дээрх нөхцөл байдал улам дордож, цахилгааны таслалт бүтэн өдрөөр үргэлжлэх болсон тул зарим Кубачууд ядаж л мөргөлдөөн гарвал тэдний урт удаан үргэлжилсэн зовлон зүдгүүр эцэс болно гэж хэлж байна.

Улсын эмнэлгүүд олон үндсэн эм тариагаар дутагдаж, урт хугацааны цахилгааны таслалтын үеэр хөргөгчиндөө байгаа хоол хүнс нь ялзарч байгаад Кубачууд гомдоллож, арлын бараг бүх хороололд хог хаягдал овоорч байна.

2026 оны 5-р сарын 14-нд Гаванад удаан хугацааны цахилгаан тасалдлыг эсэргүүцсэн жагсагчдын тавьсан галын үеэр хүмүүс утсаараа гэрэлтүүлж, даалуу тоглож байна.

Вашингтоны нефтийн бүслэлт арлын хамгийн сүүлчийн нөөцийг шавхсан гэж Эрчим хүчний сайд энэ долоо хоногт мэдэгдэв. Кубатай бизнес эрхэлдэг компаниудын эсрэг авсан шинэ хориг арга хэмжээнүүд нь тус арал руу чиглэсэн далайн тээвэрлэлтийг бараг бүхэлд нь зогсоож, хүнсний үнэ өсөж, өлсгөлөн улам бүр нүүрлэх нөхцөлийг баталгаажуулж байна.

Гавана хотод энэ долоо хоногт цахилгаан тасалдсаныг эсэргүүцсэн жагсаалын үеэр нэгэн эмэгтэй надад "Бидний тал нь үхсэн ч яахав. Гэхдээ ядаж үлдсэн тал нь амар амгалан амьдрах болно" гэж хэлсэн юм. Жагсагчид төмөр тогоо, савыг хэтэрхий удаан нүдсэнээс тогоонууд нь хонхойж муруйсан байв.

Кубын засгийн газрыг түлхэн унагасан АНУ-ын амжилттай дайралт нь улс төрийн өшөө авалтын давалгааг өдөөж болзошгүй гэж Куба-Америкийн түүхч, "Миний төрөл төрөгсдийн хамгаалагч: Цагаач охины дурсамж" номын зохиолч Ада Феррер хэлэв.

"Кубын түүхэнд улс төрийн өөрчлөлт гарч, олон нийтийн таашаалд нийцээгүй засгийн газрууд унах эсвэл огцрох үед түүний дараа үргэлж хүчирхийлэл дагалддаг байсан" гэж тэр CNN-д ярьжээ.

Арлын засгийн газар ард иргэддээ болзошгүй үймээн самуунд бэлэн байхыг зөвлөж байна.

Кубын Иргэний хамгаалалтын агентлагаас энэ долоо хоногт "Кубын эсрэг гарч болзошгүй цэргийн түрэмгийллийн үед хэрхэн ажиллах тухай гэр бүлийн гарын авлага"-ыг тараасан бөгөөд үүнд түргэн муудахгүй хүнсний бүтээгдэхүүн бүхий үүргэвч бэлдэхийг зөвлөжээ.

Гавана хотод 2026 оны 4-р сарын 27-нд цахилгаан тасарснаас болж сүйдсэн гудамж. Энэ нь 1-р сарын 29-нд АНУ-ын түлшний хоригийн үр дүн байв.

Гавана дахь манай хөрш дайны төлөвлөгөөг үл тоомсорлосон шинжтэй байв.

"Тэд бидэнд хар салхи ирж байгаа мэт бэлтгэхийг хэлж байна. Гэвч бидэнд хэдийнэ юу ч үлдээгүй, бүх зүйл дууссан шүү дээ" гэж тэрбээр хэлсэн юм.