Цагаан сарын урвуу аялал: Хятадууд хот руу, монголчууд хөдөөг чиглэж байна

“Сүрээр дарагч” хэмээх гал морин жил гарахад сар хүрэхгүй хугацаа үлдлээ. Цагаан сар бол буддын шашинтай орнуудын гол баяр байдаг.

Хятадын тод улаан бэлгэдэл

Хятадын цагаан cap хаврын баяраар эхлэн 15 хоног үргэлжилж, дэнлүүний баяраар дуусдаг. Хятадууд морин жилийг эрч хүч, хурд, дэвшлийн жил гэж бэлгэддэг. Тэр утгаараа ч өргөн дэлгэр тэмдэглэх өндөр хүлээлттэй байна.

Хятадын Тээврийн яам болон Хөгжил шинэчлэлийн хорооноос гаргасан хамгийн сүүлийн үеийн (2026 оны 1-р сарын сүүл үеийн) мэдээллүүдээс харахад давхардсан тоогоор бараг 9.5 тэрбум хүний (cross-regional trips) зорчих хөдөлгөөн үүснэ. Энэ нь өнгөрсөн оныхоос (9.02 тэрбум байсан) давсан үзүүлэлт аж.

Нийт аялагчдын 80% нь хувийн автомашинаар зорчино. Цахим худалдан авалт дээр үндэслэн төмөр замаар 540 сая зорчигч зорчино, энэ нь түүхэн дээд амжилт гэсэн урьдчилсан судалгааг гаргасан байна. Хятад улс энэ жил 3100 км шинэ төмөр замын шугам ашиглалтад оруулсан нь төмөр замаар үйлчлүүлэгчдийн тоог нэмэх болсон байна.

Агаарын тээврээр 95 сая зорчигч үйлчлүүнэ. Дотоодын нислэгүүдийн захиалга өмнөх оноос 21%-иар өсчээ.

"Урвуу аялал" (Reverse Travel) буюу хөдөөнөөс хот руу (хүүхдүүд дээрээ ирж баярлах) чиглэсэн хөдөлгөөн 20%-иар нэмэгдсэн байна.

Дотоодын аялагчдын өсөлттэй зэрэгцэн Хятад руу ирэх гадаадын жуулчдын тоо тогтмол өсөлттэй (2025 онд өмнөх оны мөн үеэс 203%) гарах болсон аж.

Хятадын эдийн засгийн нөхцөл байдал тогтворжиж байгаа хэдий ч иргэдийн зарлагын хэв маягт томоохон өөрчлөлт харагдаж буй. Хүмүүс өмнөх шигээ их хэмжээгээр тансаг зүйлс авахаас илүүтэй "үнэ цэнэ-чанар"-ыг чухалчилдаг болсон. Төсвөө илүү ухаалгаар хуваарилж байна.

Нэг хэсэг нь гэртээ харихад, нөгөө хэсэг нь гэр бүлээрээ дотоодын болон гадаадын аялалд (ялангуяа Зүүн өмнөд Азийн орнууд руу) төсвөө ихээр зарцуулж байна.

"Улаан дугтуй" буюу бэлэн мөнгө өгөх уламжлал бүрэн дижитал хэлбэрт (WeChat Pay, Alipay) шилжсэн. Энэ нь эргээд цахим худалдааны эргэлтийг асар ихээр нэмэгдүүлдэг. Ердийн улаан дугтуйны хэмжээ нь харилцаа холбоо, орлогоос хамааран 20-800+ юаний хооронд хэлбэлздэг.

Хятадын Засгийн газраас иргэдийн хэрэглээг дэмжихийн тулд 360 сая юаниас дээш үнийн дүнтэй худалдан авалтын ваучер буюу хөнгөлөлтийн талон тараасан. "Fliggy" зэрэг аялал жуулчлалын платформуудын мэдээгээр буудлын захиалга өмнөх оноос 71%-иар өсөөд байна.

2025 онд дотоодын аялал жуулчлалын зардал 6.3 их наяд юань (~880 тэрбум доллар) байсан бол 2026 онд энэ тоо 9.5%-иас дээш өснө гэж шинжээчид таамаглаж байна.

Иргэд зөвхөн бараа бүтээгдэхүүн худалдан авахаас илүүтэй үзвэр үйлчилгээ, музей, "Гал морин жил"-д зориулсан соёлын арга хэмжээнд төсвийнхөө 30 гаруй хувийг зарцуулж байгаа нь шинэ үзэгдэл болж байна.

Энэ жил Хятадын түүхэнд хамгийн урт буюу 9 хоногийн (2-р сарын 15-наас 23 хүртэл) албан ёсны амралт тохиож байгаа нь эдийн засгийн эргэлтийг эрс нэмэгдүүлж байна.

Мэдээж иргэдийн зарим хэсэг нь ашиг орлогыг нэн тэргүүнд тавьж байгаа бөгөөд орлогоо өсгөхийн тулд гэртээ харихын оронд нэмэгдэлтэй цалингийн төлөө сар шинээр ажиллах сонголт хийх болжээ.

Хятадын залуу үеийнхэн баярыг арай өөр өнцгөөс хардаг болсон. Залуус "Guochao" гэх үндэсний хэв маягтай хувцас, брэндүүдийг илүүд үзэх болсон. Энэ нь үндэсний бахархлыг илэрхийлж байна. Мөн Хятадын сүм хийдээр үйлчлүүлэгчдийн дийлэнх нь залуус, тэд үүндээ тодорхой хэмжээний төсөв зарцуулах болсон байна. Хятадууд цагаан сарыг зөвхөн идэж уух биш, харин ажлын стрессээс ангижрах, сэтгэл зүйгээ амраах хугацаа гэж үздэг болсон.

2026 оны гал морин жилийн баярын мэндчилгээ бусад жилээс өөр байна гэж Хятадын шинжээчид үзэж байна. AI (Хиймэл оюун ухаан) ашиглан мэндчилгээ дэвшүүлэх, нас барсан өвөг дээдсийнхээ дүр төрхийг дижиталаар бүтээж, дурсах зэрэг технологийн шийдлүүд трэнд болж байна.

Ковидын дараа иргэд бие биедээ витамин, эрүүл мэндийн хяналтын төхөөрөмж, спортын хэрэгсэл бэлэглэх нь эрс нэмэгдсэн. Морь бол хурд хүчийг бэлгэддэг тул бизнес эрхлэгчид "хурдтай сэргэлт"-ийг бэлгэдэн шинэ төсөл, хөрөнгө оруулалтуудаа энэ үеэр зарлах нь элбэг байна.

Энэ жилийн Хятадын цагаан сарын гол өнгө нь гал морин жилийг бэлгэдсэн "тод улаан" болон "алтлаг шар" өнгө байх бөгөөд загварын ертөнцөд ч энэ өнгө хүч түрж байна.

Монголчуудын хувьд морин жил онцгой түүх бүтээдэг. 1990 оны цагаан морин жилд Монгол ардчилал эрх чөлөөг олж авсан. Морин жилд Монголын хаадууд төрсөн гэж түүхэнд бичигдэн үлдсэн байдаг. Их эзэн Богд Чингис хаан 1162 оны хар морин жил мэндэлсэн бол Өгөөдэй хаан 1186 оны цагаан морин жил мэндэлжээ.

“Сүрээр дарагч” хэмээх улаан морин жил нь эрч хүчтэй жил болохыг зурхайчид, буддын шашныхан онцолж байна. Жаран жилд нэг удаа тохиодог гариг ертөнцийн онцгой үзэгдэл гал морин жил тохиож буй аж. Тодруулбал, дэлхий нь их наран од, нар хоёрын дунд байрласан, тиймээс 2026 онд онцгой ухаатнууд төрнө гэж зурхайчид шинжилж байна.

Засгийн газрын шийдвэрээр битүүний өдрийг амралтын өдөрт шилжүүлснээр сар шинийн баярын өдрүүд уртассан. Энэ жилийн хувьд инфляцийн түвшин 7.5–7.7%-тай байгаа нь өрхийн төсөвт багагүй нөлөө үзүүлж байна.

Нэг айл дунджаар 3-5 сая төгрөгийг баярын бэлтгэлд (мах, идээ шүүс, бэлэг сэлт) зарцуулж байна. Ам бүл олонтой, ахмад настнуудын хувьд баярын төсөв 8-10 сая төгрөг ч давах төлөвтэй.

Мэдээж, инфляцаа дагаад энэ жилийн ууц мах шүүс, идээ цагааний үнэ урьд жилээсээ багагүй өссөн.

Хятадуудын дотоод аяллын урсгал хот руу чиглэж буй бол монголчууд эсрэгээрээ хөдөөг зорьдог. 2024 оны сар шинээр ~66 мянган авто машин хотоос хөдөөг зорьжээ. 2025 онд 90 мянга болж нэмэгдсэн байна.

Сүүлийн жилүүдэд монголчуудын баяр тэмдэглэх хандлагад ч мөн эерэг, ухаалаг (smart) өөрчлөлтүүд ажиглагдаж байна.

"Импортын хямд бэлэг"-ээс татгалзаж ноолуур, ноосон эдлэл, арьсан эдлэл, эко гоо сайхны бүтээгдэхүүн эсвэл бэлэн мөнгө өгөх хандлага давамгайлж байна.

Залуучууд болон гадаадад байгаа монголчууд цахимаар золгох, баярын мэндчилгээгээ AI болон видео хэлбэрээр бүтээлчээр хүргэх нь трэнд болж байна.

"Өрхийн санхүүдээ тохируулан тэмдэглэх" уриалга нийгмийн сүлжээнд хүчтэй өрнөж, заавал нүсэр байхаас илүү агуулга, ёс заншилдаа анхаарахыг чухалчилж байна.

Зурхайчдын үзэж байгаагаар гал морин жил нь "хурдтай өөрчлөлт, шинэчлэл, эрч хүч"-ийг бэлгэддэг. Тиймээс иргэд энэ баяраар ирэх жилийнхээ өнгийг засч, ажил төрлөө өөдрөгөөр төлөвлөхөд ихээхэн ач холбогдол өгч байгаа нь ажиглагдаж байна.

Цагаан сар бол эдийн засгийн хувьд өндөр зардалтай ч, утга агуулгын хувьд илүү монголжуу, ёс заншил, өв соёлоо эрхэмлэсэн үндэсний баяр байдаг. Нэг үеэ бодвол Монголын залуус ч үндэсний баяраар өв соёлдоо онцгой ач холбогдол өгөх нь анзаарагдах болсон билээ.