Дроны анхдугаар дайн ид өрнөж байна

Дрон бие биесээ хөнөөх зэвсэг болно гэсэн төсөөлөл хэр их байсан бол. Харин өнөөдөр энэ нь нэгэнт бодит зүйл болжээ. Энэ талаар дэлхийн томоохон судалгааны байгууллагуудын (ISW (Institute for the Study of War) Фронт дээрх өдөр тутмын тактикийн дүн шинжилгээ. Brave1 (Ukraine) Украины төрийн дэмжлэгтэй инновацийн платформ. Oryx (Spioenkop) Зураг, бичлэгээр баталгаажсан техникийн хохирлын статистик. Janes Defense Цэргийн техник, зэвсэглэлийн нарийн мэргэжлийн шинжилгээ. CSIS (Strategic and International Studies) Стратегийн түвшний үйлдвэрлэл, бодлогын судалгаа) мэдээллийг хүргэж байна.

Орос-Украины мөргөлдөөн нь хүн төрөлхтний түүхэн дэх "анхны дроны дайн" гэж нэрлэгдэх хэмжээнд хүрээд байна. 2026 оны эхний хагасын байдлаар энэхүү технологийн өрсөлдөөн нь зөвхөн тагнуулын хэрэгсэл биш, стратегийн гол зэвсэг болон хувирчээ.

Дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах бүтэцтэйгээр хүргэж байна.

Дроны төрөл, зохион бүтээлт тал дээр одоогийн байдлаар хоёр тал өөр өөр зориулалттай, техникийн ялгаатай шийдлүүдийг ашиглаж байна.

Украины тал нь FPV (First Person View) дронуудыг (маш хямд 400-600$) гар аргаар болон жижиг цехүүдэд угсардаг. Сүүлийн үед эдгээрт дулаан мэдрэгч болон шөнийн хараа суурилуулж, хуягт техникийн сул цэгийг онох чадвартай болсон.

"Baba Yaga" (Хөдөө аж ахуйн дрон) нь олон сэнстэй, том оврын дрон. 20 кг хүртэлх тэсрэх бөмбөг тээвэрлэж, шөнийн цагаар Оросын байрлалд цохилт өгдөг.

Далайн дронууд (MAGURA V5, Sea Baby) бол одоо Хар тэнгист Оросын флотыг шахах гол зэвсэг болсон. 2026 оны хувилбарууд нь пуужин харвах болон өөрөө өөрийгөө хамгаалах системээр тоноглогдсон.

Алсын зайн "Lyutyy" ба "Bober" нь 1000 км-ээс хол зайд нисэн Оросын газрын тосны үйлдвэр, цэргийн баазуудыг онох чадвартай.

Оросууд бол энэ тал дээр Украинаас хоцрогдолтой явж байгаа гэсэн мэдээлэл байна. Geran (Shahed-ийн суурьтай) нь Иранаас гаралтай боловч Оросын "Алабуга" бүсэд нутагшуулан үйлдвэрлэж буй дрон. Хамгийн сүүлийн үеийн "Geran-5" нь тийрэлтэт хөдөлгүүртэй болсноор хурд нь 600 км/цаг хүрсэн нь агаарын довтолгооноос хамгаалах системийг (AD) ажиллуулахад хүндрэл учруулна гэж тооцоолж буй аж.

Lancet дрон нь Оросын хамгийн үр дүнтэй тактикийн дрон гэж үзсэн. Lancet-3 хувилбар нь хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар байгаа автоматаар таньж онож байна гэж үздэг.

Orlan-10 нь Оросын тагнуул, их бууны чиглүүлэгч гол дрон.

Дроны дайн нь одоо үйлдвэрлэлийн хүчин чадлын тулаан болоод байна

Украин улс "Brave1" хэмээх технологийн кластер байгуулж, 200 гаруй хувийн компанийг нэгтгэсэн. 2025 онд Украин 1 сая гаруй FPV дрон үйлдвэрлэх зорилтдоо хүрсэн бөгөөд 2026 онд "Drone Wall" төслийн хүрээнд өдөрт 1500 хүртэлх дрон үйлдвэрлэж байна.

Орос улсын хувьд Татарстан дахь "Алабуга" эдийн засгийн тусгай бүсэд аварга том үйлдвэр барьж, сард 2500-5000 ширхэг "Geran" төрлийн дрон үйлдвэрлэж байгааг олон улсын шинжээчид (ISIS, Reuters) мэдээлж байна.

2026 оны хувьд дроны технологи маш хурдацтай хувьсаж байгаа бөгөөд дараах 3 чиглэл голлож байна:

• Хиймэл оюун ухаан (AI) ба Бие даасан байдал гэдэг нь цахим дайны төхөөрөмжүүд (Jamming) дохиог тасалсан ч дрон өөрөө байгаа таньж, операторын оролцоогүйгээр онох чадвартай болох.

• Дрон саатуулагч дрон (Interceptor Drones) нь үнэтэй пуужингийн оронд хямд дроноор дайсны дроныг агаарт мөргөж унагах технологи. Украин энэ чиглэлд "Sting" хэмээх Shahed-ийг устгах зориулалттай дроныг олноор ашиглаж эхэлсэн.

• Бөөгнөрөл (Swarm Technology) гэдэг нь олон тооны жижиг дрон нэгдсэн алгоритмаар нэгэн зэрэг довтлох бөгөөд энэ нь агаарын довтолгооноос хамгаалах системийг бүрэн "хааж" (saturate) орхидог.

Сүүлийн үед Оросын тал Хятадын үйлдвэрлэлийн эд ангиас хараат бус болохын тулд дотооддоо микро чип, хөдөлгүүр үйлдвэрлэхэд анхаарч байгаа бол Украин улс DJI (Mavic) зэрэг Хятадын дроныг орлох өөрийн гэсэн тактикийн аналогуудыг амжилттай туршиж байна.