Гуравдагч хөршийн дипломат ажиллагаа: Өргөн хүрээний оролцоо

Монгол Улсын стратегийн тогтвортой тэргүүлэх чиглэл болох "Гуравдагч хөрш"-ийн бодлого нь Хятад, Оросын дунд орших газар зүйн байршлаа тэнцвэржүүлэхийн тулд ардчилсан, өндөр хөгжилтэй орнуудтай түншлэл тогтооход чиглэдэг. Монгол Улсын Япон, Өмнөд Солонгос, Энэтхэг, АНУ-тай хийх хамтын ажиллагаа энэ онд үргэлжилж, мөн Турк, Казахстан зэрэг орныг хамарсан бүс нутгийн дипломат үйл ажиллагаа давхар эрчимтэй явагдаж байна.

ЯПОН: Япон, Монголын харилцаа сүүлийн жилүүдэд илүү бодитой шатанд гарч байна. 2025 оны 7 дугаар сард Эзэн хаан Нарүхито, Хатан хаан Масако нарын хийсэн түүхэн төрийн айлчлал нь чухал үе шат байв. Ерөнхий сайд Такаичи Санаэ одоогоор Монголд биечлэн айлчлаагүй байгаа ч 2026 оны 6 дугаар сард Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Токиод айлчилснаар дээд түвшний эрч хүч хадгалагдан үлдсэн. Энэхүү айлчлалын үеэр талууд хоёр талын харилцааг "Энх тайван, хөгжил цэцэглэлтийн төлөөх Тусгай стратегийн түншлэл"-д хүрснийг дахин нотлов. Япон улс Чингис хаан олон улсын нисэх онгоцны буудлыг өргөтгөхөд дэмжлэг үзүүлэх, газрын ховор элемент, чухал ашигт малтмалын чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлэх хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлэв. Энэ нь Японы эдийн засгийн аюулгүй байдлын тэргүүлэх чиглэлтэй нийцэж байгаа бөгөөд Монголд байгалийн баялгийн олборлолтоос гадна түншлэлээ төрөлжүүлэх боломжийг олгож байна.

ӨМНӨД СОЛОНГОС: Ерөнхийлөгч И Жэ Мён 2025 оны 6 сард албан тушаалдаа орсноос хойш хоёр орны харилцаа голчлон утасны дипломат харилцаа болон парламентын түвшний солилцоогоор урагшилжээ. 2025 оны 9 сард И Жэ Мён Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүхтэй анхны албан ёсны утсаар яриа хийж, дэвшилтэт технологи, ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээ, Эдийн засгийн түншлэлийн тухай цогц хэлэлцээрт (CEPA) хүрэх ахиц дэвшлийн талаар ярилцав. Өмнөх Ерөнхийлөгч И Мён Бак (2011 он), Пак Гын Хэ (2016 он) нарын айлчлал нь харилцааны бат бөх суурийг тавьсан. Ерөнхийлөгч И Жэ Мён-гийн төрийн айлчлал хараахан батлагдаагүй байгаа ч зуны сүүлээр Үндэсний их баяр наадам зэрэг томоохон арга хэмжээний үеэр дээд түвшний уулзалт болох магадлалтайг ажиглагчид тэмдэглэж байна.

ЭНЭТХЭГ: Буддын шашны нийтлэг өвд тулгуурлан Монгол, Энэтхэг улсууд уул уурхай, батлан хамгаалах, соёлын чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа амжилттай хөгжүүлсэн. Энэтхэгийн чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээгээ төрөлжүүлэх сонирхол нь Монголын экспортын зах зээлээ тэлэх хүсэлтэй яв цав нийцэж байна. 2026 онд Энэтхэгийн Ерөнхийлөгч эсвэл Ерөнхий сайдын түвшний томоохон айлчлал болоогүй ч парламент, яамдын түвшний уулзалтууд үргэлжилж байгаа нь Шинэ Делигийн өргөн хүрээний холболтын стратегийн хүрээнд Монголыг сонирхох хандлага нэмэгдэж буйг илтгэнэ.

АНУ: Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио Улаанбаатарт хараахан айлчлаагүй ч, Б.Батцэцэгтэй утсаар ярилцсан нь худалдаа, эдийн засгийн тэсвэр хатуужил, боловсролын хамтын ажиллагааг урагшлуулав. Талууд Юнайтед Эйрлайнс (United Airlines) компани Токио-Улаанбаатар чиглэлийн нислэгийг эхлүүлснийг сайшаасан бөгөөд энэ нь өмнөх Төрийн нарийн бичгийн дарга Энтони Блинкений 2024 оны 8 сард хийсэн айлчлалын үр дүнг бататгаж байна. Тус компани нь одоо Монгол руу нислэг үйлдэж буй АНУ-ын цорын ганц агаарын тээврийн компани болсон бөгөөд зорчигчид Лос Анжелес хотоос Токиод түр зогсолт хийн Улаанбаатар руу шууд нисэх боломжтой болжээ.

Түүнчлэн Турк, Казахстан зэрэг бүс нутгийн түншүүд эрчим хүч, холболт, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны чиглэлээр Монгол Улсын дипломат өргөтгөлд чухал байр суурь эзэлж байна. Эдгээр харилцаа нь Гуравдагч хөршийн үндсэн тогтолцоог нөхөж, Еврази болон бусад бүс нутаг дахь түншлэлээ төрөлжүүлэх Монгол Улсын хүчин чармайлтыг тодотгож байна.