Хааны цэргүүд Оросын танкерыг саатууллаа

Оросын хууль бус газрын тосны тээвэрлэлттэй тэмцэх зорилгоор Их Британийн Зэвсэгт хүчин түүхэндээ анх удаа хоригт орсон хөлөг онгоцыг далайд шууд дайрч, хяналтдаа авах тусгай ажиллагааг амжилттай зохион байгуулав.

BBC (2026-06-14)

Ням гаригийн үүрийн харанхуйд Их Британийн Хааны тэнгисийн явган цэргийн тусгай тасгийнхан Ла-Маншийн хоолойд ОХУ-ын "сүүдрийн флот"-д харьяалагддаг газрын тос тээвэрлэгч аварга танкер хөлөг онгоцонд довтлон орж, хяналтаа тогтоосон байна. Тус ажиллагааг Их Британийн Гэмт хэрэгтэй тэмцэх үндэсний агентлаг (NCA)-ны мөрдөгчид болон Хааны Агаарын Цэргийн Хүчин (RAF)-ий агаарын дэмжлэгтэйгээр хамтран гүйцэтгэжээ. Нийт зургаан цаг орчим үргэлжилсэн энэхүү тэнгисийн цэргийн ажиллагаа нь Их Британийн Зэвсэгт хүчний хувьд олон улсын хориг арга хэмжээг зөрчсөн Оросын хөлөг онгоцны эсрэг биечлэн хэрэгжүүлсэн анхны томоохон дайралт болон түүхэнд үлдэж байна.

Их Британийн Батлах хамгаалах яамнаас (MoD) мэдээлснээр, саатуулагдсан "Smyrtos" нэртэй хөлөг онгоцыг Английн өмнөд эргийн далайн бүсэд шилжүүлэн байршуулж, нарийвчилсан мөрдөн байцаалтын ажиллагааг үргэлжлүүлж байгаа аж. Тус улсын Ерөнхий сайд Кир Стармер уг үйл явдлын дараа хийсэн мэдэгдэлдээ "Энэхүү амжилттай тусгай ажиллагаа нь ОХУ-ын эдийн засагт дахин нэг том цохилт болж байна. Украины эсрэг Путины өдөөсөн дайныг санхүүжүүлж, дэмжиж буй этгээдүүдэд бид тэднийг хаана ч нуугдах боломж олгохгүй гэдгийг хатуу сануулж буй хэрэг юм" гэж онцлон тэмдэглэжээ.

Их Британийн Батлах хамгаалах яамнаас олон нийтэд ил болгосон дүрс бичлэгээс үзвэл, орчин үеийн зэвсэг хэрэгслээр тоноглогдсон тэнгисийн цэргүүд нисдэг тэрэгнээс олсоор хөлөг онгоцны тавцан руу шуурхай гулсан бууж, тактикийн аргаар хөлгийг эзлэн авч байна. Мөн дараагийн видео бичлэгүүдэд цэргийн алба хаагчид хөлгийн кабинуудад нэг бүрчлэн нэгжлэг хийж, Гэмт хэрэгтэй тэмцэх үндэсний агентлагийн офицерууд хөлгийн баримт бичиг, дагалдах материалыг шалгаж буй үйл явц дүрслэгджээ.

Орос улс нь өөрийн газрын тосны экспортод тавьсан олон улсын эдийн засгийн хатуу хориг арга хэмжээнүүдийг тойрч гарах, санхүүгийн эх үүсвэрээ хэвээр хадгалах зорилгоор хуучин, даатгалгүй, бүртгэл нь тодорхойгүй хөлөг онгоцнуудаас бүрдсэн "сүүдрийн флот"-ыг идэвхтэй ажиллуулж байгаа юм. Батлах хамгаалах яамны тайланд дурдсанаар, Оросын хоригт орсон нийт газрын тосны 75 хувийг тээвэрлэдэг, 700 гаруй хөлөг онгоцноос бүрдэх энэхүү нууц флот нь Кремлийн дайныг санхүүжүүлэгч гол амин судас болдог байна.

Энэ оны гуравдугаар сард Ерөнхий сайд Кир Стармер Их Британийн зэвсэгт хүчнийг "өөрийн нутаг дэвсгэрийн усан хилээр дамжин өнгөрч буй хориг арга хэмжээ зөрчсөн ямар ч хөлөг онгоцыг саатуулах, нэгжлэг хийх эрх зүйн бүрэн чадамжтай болсон" гэдгийг албан ёсоор зарлаж байсан юм. Өнөөдрийн байдлаар Их Британи улс Оростой холбоотой 500 гаруй далайн хөлөг онгоцонд бие даасан хориг тавиад байна. Уг хоригийн дагуу эдгээр хөлгүүдийг Британийн боомтуудад нэвтрэхийг бүрмөсөн хориглохоос гадна Британийн компаниуд болон иргэдийг Оросын газрын тос тээвэрлэдэг усан онгоцнуудад санхүү, даатгал, зуучлалын аливаа үйлчилгээ үзүүлэхийг хуулиар хатуу хориглосон байдаг.

Далайн тээврийн хөдөлгөөнийг хянадаг "MarineTraffic" цахим хуудасны мэдээллээр, саатуулагдсан "Smyrtos" танкер нь Төв Африкийн Камерун улсын далбаан дор аялж байсан бөгөөд одоогоор Ла-Маншийн хоолойн Веймут арлын эрэг орчимд зангуугаа хаян зогсож байна. "BBC Verify" сувгийн эрэн сурвалжлах багаас хөлгийн маршрутыг хөөж үзэхэд, тус танкер зургаадугаар сарын 5-ны өдөр Оросын Санкт-Петербург хотын ойролцоох Уст-Луга тосны терминалаас хөдөлж, улмаар Бямба гаригт баруун зүг рүү Ла-Маншийн хоолой руу нэвтэрсэн байна. Энэхүү хөлөг онгоц анх 2025 оны долдугаар сард олон улсын хоригийн жагсаалтад орсон бөгөөд үүнээс хойш өөрийн анхны "Myrtos" гэх нэрийг "Smyrtos" болгон өөрчилж, явж буй улсынхаа далбааг хоёр ч удаа солин нуугдахыг оролджээ.

Тэнгисийн цэргийн энэхүү амжилттай ажиллагаа нь Их Британийн засгийн газрын дотоод дахь батлах хамгаалахын салбарын хямрал, томоохон огцролтуудтай зэрэгцэн өрнөж байгаагаараа анхаарал татаж байна. Ирэх сард болох НАТО-гийн дээд хэмжээний уулзалтын өмнө олон сарын сааталтайгаар нийтлэгдэх гэж буй Засгийн газрын Батлах хамгаалахын хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг (DIP) эсэргүүцэж, өнгөрсөн долоо хоногт салбарын гол удирдлагууд суудлаасаа огцорсон юм.

Пүрэв гаригт Батлах хамгаалахын сайд Жон Хийли албан тушаалаасаа сайн дураараа огцрохдоо Ерөнхий сайдын санал болгож буй цэргийн зардал, хөрөнгө оруулалтын хэмжээ нь Их Британийн үндэсний аюулгүй байдлыг одоогийн геополитикийн аюулаас хамгаалахад "хэтэрхий дутагдалтай, хаанаа ч хүрэхгүй" байгааг хатуу анхааруулсан. Үүний араас Зэвсэгт хүчний сайд Аль Карнс мөн адил огцрох өргөдлөө өгөхдөө уг хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөө нь "батлах хамгаалахын салбарт эрс шинэчлэл хийж чадахгүй, санхүүжилт нь хангалтгүй байна" гэж шүүмжилжээ.

Харин Соёлын сайд Лиза Нанди BBC сувагт өгсөн ярилцлагадаа, Ерөнхий сайд кабинетын гишүүддээ батлах хамгаалах салбарт нэмэлт хөрөнгө оруулалт олох тал дээр маш тодорхой үүрэг чиглэл өгсөн бөгөөд төлөвлөгөөний эцсийн хэлэлцүүлгүүд идэвхтэй үргэлжилж байгааг тайлбарлав. Тэрбээр "Laura Kuenssberg-ийн хамт Ням гариг" хөтөлбөрт оролцохдоо "Бид батлах хамгаалахын зардлын бүтцийг бүрэн шинэчилж, өнөөдөр болон ирээдүйд тулгарч болзошгүй бодит аюул заналхийлэлтэй тэмцэхэд бэлэн байхаар зохицуулах ёстой" гэлээ.

Нөгөө талаас, Сөрөг хүчний Сүүдрийн батлах хамгаалахын сайд Жэймс Картлиж Батлах хамгаалах яаманд ирэх жилүүдэд дор хаяж 28 тэрбум фунт стерлингийн нэмэлт санхүүжилт шаардлагатай байгааг дурдаад, үүнийг санхүүжүүлэхийн тулд халамжийн зардлыг танах нь "гарцаагүй том шийдэл" байх ёстой гэсэн байр суурийг илэрхийлжээ.

Огцорсон сайд Аль Карнс тус ажиллагааны тактикийн талаар тайлбарлахдаа, манай цэргүүд "далайн мандал дээгүүр маш нам өндөрт нисэж, хөлөг онгоцны хажууд гэнэт дээшлэн гарч ирээд, олсоор хөлөг рүү нэвтэрч, хөлгийг бүрэн тусгаарласны дараа манай нутаг дэвсгэрийн усан хил рүү чирж авчирсан" гэжээ. Тэрбээр Их Британи анх удаа Оросын сүүдрийн флотын хөлгийг ийнхүү дайрч саатуулсан тул "боломж бүрдэх бүрд цаашид ч ийм төрлийн баривчилгааг олноор хийх болно" гэдгийг нэмж хэлэв.

Хууль зүйн сайд (Ерөнхий прокурор) Ричард Хермер ням гаригт хийсэн мэдэгдэлдээ "Энэхүү засгийн газар Оросын сүүдрийн флоттой олон улсын хууль тогтоомжийн хүрээнд хатуу тэмцэх болно гэдгээ анхнаасаа тодорхой илэрхийлсэн" гэж тэмдэглэв. Засгийн газрын зүгээс Оросын дайны машиныг зогсоохын тулд тэдний газрын тосны орлогыг хааж, санхүүжилтийг нь "боомилох" бодлогыг тууштай баримталж байна.

Украины ерөнхийлөгч Володимир Зеленский Их Британийн засгийн газарт Оросын газрын тосны флотын эсрэг ийм шийдвэртэй алхам хийсэнд нь талархал илэрхийлэв. Тэрбээр өөрийн Х хуудсаараа дамжуулан "Европ даяар зөвхөн танкеруудыг саатуулах, тээвэрлэлтийг хязгаарлах бус, тэдний тээвэрлэж буй газрын тосыг шууд хураан авах хууль эрх зүйн орчныг яаралтай бүрдүүлэх шаардлагатай байна" хэмээн уриалжээ.

Сөрөг хүчний Консерватив намын удирдагч Кеми Баденох мөн тусгай ажиллагаанд оролцсон "зоригт" цэрэг дайчдад хүндэтгэл үзүүлж, Оросын эсрэг Украиныг дэмжих Засгийн газрын бодлогыг бүрэн дэмжиж байгаагаа илэрхийлсэн байна.

Энэхүү ажиллагааг Францын талтай маш нягт хамтран зохион байгуулсан бөгөөд энэ нь Их Британи холбоотон орнууддаа үзүүлж буй дэмжлэгийн үргэлжлэл юм. Үүнээс өмнө зурдугаар сарын 1-нд Францын Ерөнхийлөгч Эммануэль Макрон Британийн талын дэмжлэгтэйгээр Оросын сүүдрийн флотын өөр нэгэн хоригт орсон танкерийг Францын тал саатуулсан тухай мэдээлж байсан бөгөөд тухайн үед Британийн нисдэг тэрэг Францын армид шууд дэмжлэг үзүүлэн оролцож байжээ.