LDP-ын үнэмлэхүй ялалт ба Хятадын "хар дарсан зүүд"

2026 оны 2-р сарын 8-нд болсон ээлжит бус сонгуулиар Японы Либерал ардчилсан нам (LDP) үнэмлэхүй ялалт байгуулж, парламентын гуравны хоёроос дээш суудал авсан байна.

"LDP-ийн үнэмлэхүй ялалт" ба шинэ ерөнхий сайд Санаэ Такаичигийн бодлого Хятад-Японы харилцааг огт өөр түвшинд аваачиж магадгүй юм. Үнэндээ хатагтай Такаичигийн ялалт Хятадын хувьд "хар дарсан зүүд" гэж олон улсын шинжээчид бичиж эхэллээ. Санаэ нь Шинзо Абэгийн бодлогыг залгамжлагч, "шонхор" (hawk) буюу үндсэрхэг үзэлтэй, үндэсний аюулгүй байдлыг чухалчлагч гэгддэг.

Парламентын 2/3-оос дээш суудал авснаар түүнд Үндсэн хуулийг өөрчлөх (ялангуяа дайны эсрэг 9-р зүйлийг өөрчилж, армиа албан ёсны болгох) бодит боломж бүрдлээ.

Такаичи нь Хятадын эсрэг маш хатуу байр суурьтай улстөрч юм. Түүний бодлогын эсрэг Бээжин хэд хэдэн хариу арга хэмжээ авсан бөгөөд үүнд:

• Японы үйлдвэрлэлд зайлшгүй шаардлагатай чухал ашигт малтмал, ховор газрын материалын экспортыг хязгаарлах.

• Япон руу чиглэсэн Хятадын аялал жуулчлалыг зогсоох нь орон нутгийн Японы бизнест мэдэгдэхүйц нөлөө үзүүлсэн.

• Японоос далайн гаралтай бүтээгдэхүүний импортыг хориглох.

Дэлхийн хэвлэлүүд (The Guardian, Nikkei Asia) энэ ялалтыг Хятад-Японы харилцаанд дараах байдлаар нөлөөлнө гэж бичиж байна.

Хятад улс Японыг "цэрэгжих"-ээс хамгийн их эмээдэг. Такаичи үнэмлэхүй олонхын хүчээр Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг эхлүүлбэл Бээжин үүнийг "дэлхийн 2-р дайны дараах дэг журмыг эвдсэн үйлдэл" гэж үзэн маш хурц эсэргүүцэл үзүүлнэ.

Хоёр улс бүс нутгийн аюулгүй байдал болон Тайванийн статусын талаар маргаантай хэвээр байгаа тул хоёр талын харилцааг сэргээхэд "түүний бүрэн эрхийн хугацаанаас хамаагүй илүү хугацаа" шаардлагатай гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.

Такаичи Тайванийг дэмжигч байр сууриа ил тод илэрхийлдэг. Тэрбээр "Тайванийн аюулгүй байдал бол Японы аюулгүй байдал" гэсэн зарчмыг баримталж, АНУ-тай цэргийн хамтын ажиллагаагаа улам гүнзгийрүүлнэ.

Такаичи Бээжинтэй харилцах харилцаанаас илүү Япон-АНУ-ын харилцааг нэн тэргүүнд тавих төлөвтэй байна. Тэрээр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампаас дэмжлэг авсан бөгөөд шинжээчид түүний ялалт нь Хятадтай тэмцэхэд аюулгүй байдлын ачааллыг илүү их үүрэх “боломжийг” Японд олгоно гэж үзэж байна.

Такаичи өмнө нь Ясүкүни сүмд (дайны гэмт хэрэгтнүүдийг оршуулсан гэж Хятад, Солонгос шүүмжилдэг) тогтмол очдог байсан. Ерөнхий сайдын хувиар албан ёсоор очвол Хятад улс Элчин сайдаа эргүүлэн татах, эдийн засгийн хориг тавих зэрэг хатуу арга хэмжээ авч магадгүй.

Сонгуулийн дүн гарсны дараа Японы хөрөнгийн зах зээл (Nikkei index) дээд амжилт тогтоосон нь хөрөнгө оруулагчид түүний эдийн засгийн тэлэх бодлогод итгэж байгааг харууллаа. Гэвч Хятадтай хийх "технологийн дайн" (чипний экспорт гэх мэт) улам ширүүсэх төлөвтэй байна.

Financial Times: "Такаичигийн үнэмлэхүй ялалт Японыг дахин зэвсэглэх замыг нээлээ, Бээжин түгшүүртэй ажиглаж байна."

Global Times (Хятад): "Японы хэт барууны хүчин засгийн эрхийг бүрэн авлаа. Азийн энх тайванд учирч буй ноцтой аюул."

CNN: "Японы 'Төмөр хатагтай' түүхэн ялалт байгууллаа. Тэр Хятадын эсрэг зогсож чадах уу?"

LDP үнэмлэхүй олонх болсон нь Хятад-Японы харилцааг түүхэн дэх хамгийн хүйтэн цэгт аваачиж болзошгүй байна. Бээжин одоо дипломат яриа хэлэлцээ гэхээсээ илүүтэй цэргийн болон эдийн засгийн шахалт үзүүлэх стратеги руу шилжих магадлал өндөр байна.