Л.Оюун-Эрдэнэ Д.Амарбаясгалангийн ард нуугдах ёсгүй!

Ерөнхий сайд (асан) Л.Оюун-Эрдэнэ: Амарбаясгалангүй Оюун-Эрдэнэ, Оюун-Эрдэнэгүй Амарбаясгалан гэж хэзээ ч байгаагүй. Цаашдаа ч бас хэзээ ч байхгүй.

УИХ-ын дарга (асан) Д.Амарбаясгалан: Би Оюун-Эрдэнэтэй өчигдөр хамт байсан, өнөөдөр хамт байгаа, цаашдаа ч амьдралын найзууд байна.

Өнгөрсөн 2-р сард МАН-ын бага хурлаар МАН-ын ерөнхий нарийн бичгийн даргаар 8 жил ажилласан, УИХ-ын дарга асан, УИХ-ын гишүүн Д.Амарбаясгаланг авлига албан тушаалын хэрэгт яллагдагчаар татагдсан тул МАН-ын гишүүнээс чөлөөлөх хүсэлтээ Хяналтын ерөнхий хороондоо хүргүүлснээ МАН-ын дарга Н.Учрал зарласан юм.

Тэрбээр “Ардын нам авлигачдын хоргодох байр, халхлах хана хэрэм биш. Монголын маргааш дуусахгүй гэдэг шиг авлигын эсрэг чөлөөлөлтөө дараагийн удаа гэж хойшлуулах эрхгүйгээр яг одоо зарлаж байна” гэж  байр сууриа хатуу илэрхийлсэн.

МАН-ын шинэ дүрмийн дагуу Хяналтын ерөнхий хорооны 17 гишүүн намаа бодох уу, улсаа бодох уу гэдгийг шийднэ. Д.Амарбаясгалангийн хувьд фракц, бүлэглэлдээ “моцарт” байж болох ч Монголын хувьд тэрбээр сайн удирдагч байгаагүй. Түүний Монголын эдийн засагт учруулсан бодлогын уршиг өнөөдөр ч үргэлжилсээр байна. Нөгөө талдаа Д.Амарбаясгалангийн өчигдөр, өнөөдөртэй хамт байсан хүн бол “анд нөхөр” Л.Оюун-Эрдэнэ мөн. Тэр утгаараа Монголын өчигдөр, өнөөдрийн авлига, хулгай, дээрмээс үүдэлтэй хямралд тэд буруутай юу гэвэл мэдээж тийм.

Нэг нь МАН-ын генсекээр найман жил, нөгөө нь МАН-ын даргаар дөрвөн жил гаруй хугацаанд ажилласан. Тиймээс өнгөрсөн дөрвөн жилийн Монголын гадаад индексүүдийн уналт, авлигын “хямрал” тэднээс холуур тойрохгүй.

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Б.Энхбаяр өнгөрсөн оны 11 дүгээр сард Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэтэй холбоотой авлига албан тушаалын гэмт хэргийнх байж болзошгүй олон баримт дэлгэсэн.

Тухайлбал, “Засгийн газар “Эрдэнэс Оюу-Толгой” компаниар дамжуулан нууцын тамга дарж, Оюутолгой компаниас $20 сая авч, 11 багц гэрээгээр зарцуулсан. Үүнд, 2021.10.1-2022.10.31-ний хугацаанд Мауриш Дафф, Ричард Боули гэх хоёр зөвлөхтэй 1.3 сая фунтын,  “Атикус” гэх компанитай $ 1.7 саяын гэрээ байгуулж, мөнгийг шилжүүлсэн. Үүнийгээ гурван жилийн дараа Засгийн газрын хаалттай хуралдааны тэмдэглэлээр нөхөж зөвшөөрсөн баримтыг нийтэд ил болгосон.

Зөвлөхөөр гэрээ байгуулсан гэх Ричард Боули нь өнгөрсөн сард “Оюутолгой төслийн удирдлага хяналтын чадавхыг сайжруулахад зориулах ёстой $20 саяыг Монголын Засгийн газар завшсан байж болзошгүй” тухай бичсэн захидал ч олон нийтэд ил болсон билээ.

Тэгвэл “Атикус” компанийн ирүүлсэн тайланд “Монгол хаан” жүжгийг олон нийтэд сурталчилсан гэж бий. Хэрвээ "Эрдэнэс Оюутолгой" компанийн санхүүжилтээр “Монгол хаан” жүжгийн сурталчилгааг хийсэн бол Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнэ өөрийн эзэмшлийн хамаарал бүхий ашиг сонирхол бүхий компанийг санхүүжүүлсэн, төслийн хөрөнгийг зориулалтын бусаар зарцуулсан үйлдэл нь нотлогдоно гэж Б.Энхбаяр сайд хэлж байв.

Тэрбээр “Л.Оюун-Эрдэнийн Засгийн газраас Монгол Улсын олон улс дахь сурталчилгаа, мэдээллийн үндэсний хороог байгуулж, энэ хорооны тогтоолоор “ Тамгагүй төр” жүжгийг олон улсад тоглуулахад дэмжлэг үзүүлэх шийдвэр гаргасан. Санхүүжилтэд хэдэн төгрөг гарсныг хөөж үзэхэд дээрх үндэсний хорооны үйл ажиллагаанд зориулаад 2024 онд нийт 6.2 тэрбум төгрөг гарсан. Хууль хяналтын байгууллагаар санхүүжилтийг шалгуулах хүсэлтийг өгч байна. Энэ асуудалтай холбоотой нууцын тамгатай олон бичиг олдсон” гэж мэдэгдэлдээ онцолсон.

Гэтэл энэ хэргийг өнөөдрийг хүртэл АТГ шалгаж байгаа эсэх нь тодорхойгүй байна. Мэдээж Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгын томилсон АТГ-ын дарга З.Дашдаваагийн бүрэн эрхийг Л.Оюун-Эрдэнэ Ерөнхий сайдын бүрэн эрхийн хүрээнд 2025 оны дөрөвдүгээр сард сунгасан. Гэлээ гээд энэ бол түүнийг хаацайлах шалтгаан болох ёсгүй. Магадгүй ЦЕГ-ын дэд даргыг АТГ-ын даргаар томилж, улираасанд нь З.Дашдаваа өр төлөх сэтгэлээр хандаж, баримтыг сейфэндээ хийгээд цоожилчихсон бол түүнийг ч солих цаг нь болж.

Л.Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан нарын хамгийн том хулгай бол Харбины гэрээ.

Ерөнхий сайд (асан) Л.Оюун-Эрдэнэ Засгийн газраас 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 25-нд боловсруулсан “Монгол Улсын Засгийн газар, БНХАУ-ын Засгийн газар хооронд Ганшуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан бүтээн байгуулалтыг хэрэгжүүлэх хэлэлцээрийг байгуулахад баримтлах чиглэл батлах тухай УИХ-ын тогтоолын төсөл”-ийг УИХ-ын дарга (асан) Д.Амарбаясгаланд өргөн барьсан. Ингээд Ерөнхийлөгч асан Х.Баттулгын Гашуунсухайтын төмөр замын хэргийг нуун далдлахын тулд Засгийн газраас оруулж ирсэн тогтоолын төслийг 2 өдрийн дотор хэлэлцэж баталсан түүх тэдэнд бий.

Энэ тогтоолоор байгуулсан гэрээгээр  Монгол Улс Хятадын “Чайна Энержи” компанид 2025-2040 он хүртэл 247 сая тонн нүүрсийг 30 хувийн хямдралтай үнээр нийлүүлэхээр болсон байдаг. Алдагдал нь $10 тэрбумд тулсан. Мөн Зам тээврийн хөгжлийн сайд Б.Дэлгэрсайханы өгсөн мэдээллээр 25 км төмөр замын $ 235 саяар барина. Нэг км төмөр замыг $10 саяар барихаар гэрээлсэн гэсэн үг. Гэх мэтээр Ерөнхий сайд асан Л.Оюун-Эрдэнийн авлига, албан тушаалтай холбоотой байж болзошгүй баримтууд ил болсон. АТГ ажлаа хийгээгүй болохоос Л.Оюун-Эрдэнийн орлого одоо ч нотлогдоогүй байгаа.

Хэрэв МАН авлигаас, авлигачдаас намаа чөлөөлөхийг хүсч байгаа бол Ерөнхий сайд асан, МАН-ын дарга асан, УИХ-ын гишүүн Л.Оюун-Эрдэнийг Д.Амарбаясгалангийн адил МАН-ын гишүүнээс чөлөөлөгдөх ёстой. Амарбаясгалангүй Оюун-Эрдэнэ, Оюун-Эрдэнэгүй Амарбаясгалан гэж хэзээ ч байгаагүй гэвэл Л.Оюун-Эрдэнийг Д.Амарбаясгалангийн ард нууж үлдээх ёсгүй юм!

Б.ГЭРЭЛЭЭ