Бээжингээс Японд барьсан “сюрприз”

Даваа гаригт Хятад улс Японы засгийн газрын харьяа батлан хамгаалахын судалгааны дөрвөн хүрээлэнг хар жагсаалтад оруулж, бусад хэдэн арван компанид экспортлох хязгаарлалтаа чангатгалаа. Энэ нь Токиогийн хоёрдогч зориулалттай түүхий эд, тэр дундаа газрын ховор элементэд нэвтрэх эрхийг хязгаарлах зорилгоор Бээжингийн хэдэн сарын турш хэрэгжүүлж буй ажиллагааны дараагийн шат болж байна.

cnbc

БНХАУ-ын Худалдааны яамнаас Үндэсний батлан хамгаалахын судалгааны хүрээлэн болон хуурай замын, тэнгисийн, агаарын цэргийн системийн судалгааны төвүүдийг оролцуулан 20 байгууллагыг экспортын хяналтын жагсаалтад нэмжээ. Мөн "Mitsubishi Electric" болон "Mitsubishi Heavy Industries" компанийн хэд хэдэн салбар нэгж үүнд багтсан байна.

Албан ёсны мэдэгдэлд дурдсанаар, дотоодын экспортлогчид болон гадаадын байгууллага, хувь хүмүүст Хятадаас гаралтай давхар зориулалттай бүтээгдэхүүнийг дээр нэр дурдагдсан байгууллагуудад шилжүүлэхийг хориглосон бөгөөд одоо хийгдэж буй аливаа үйл ажиллагааг нэн даруй зогсоохыг шаарджээ.

Үүнээс гадна Хятад улс "Mitsui E&S Co.", дрон үйлдвэрлэгч "Terra Drone Corporation", цөмийн түлш боловсруулах үйлдвэрүүд болон "OKI Electric Industry"-ийн хэд хэдэн салбар нэгж зэрэг өөр 20 компанийг тусгай зөвшөөрлийн хяналтыг чангатгах ажиглалтын жагсаалтад оруулсан байна. Дээрх хоёр шийдвэр хоёулаа нэн даруй хэрэгжиж эхэлжээ.

Худалдааны яамнаас мэдээлснээр ажиглалтын жагсаалтад орсон компаниудын эцсийн хэрэглэгч болон зориулалтад илүү хатуу хяналт тавих бөгөөд Японы цэргийн хэрэглэгчид, цэргийн зориулалттай болон Японы батлан хамгаалах чадавхийг бэхжүүлэхэд чиглэсэн аливаа экспортыг зөвшөөрөхгүй гэдгийг мэдэгдсэн байна.

Эдгээр арга хэмжээ нь Бээжин энэ оны 1-р сараас эхлэн хэрэгжүүлсэн батлан хамгаалах технологид шаардлагатай газрын ховор элемент, байнгын соронз болон бусад чухал ашигт малтмал зэрэг хоёрдогч зориулалттай түүхий эдийг Японд экспортлохыг хориглосон ажиллагааны хамгийн сүүлийн шатны хурцадмал байдал юм.

Хоёрдугаар сард Хятад улс "Mitsubishi Heavy Industries", "IHI Corp.", "Kawasaki Heavy Industries"-ийн охин компаниуд зэрэг 20 байгууллагыг экспортын хяналтын жагсаалтад нэмж, "Subaru Corp.", "TDK Corp.", "FUJI Aerospace Technology" зэрэг өөр 20 компанийг ажиглалтын жагсаалтад оруулаад байсан билээ.

Японы Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи өнгөрсөн 11-р сард Хятад улс Тайвань руу довтолсон тохиолдолд Токиогийн зүгээс цэргийн хариу арга хэмжээ авч магадгүй гэж мэдэгдсэний дараа Хятадын зүгээс Токиод үзүүлэх шахалтаа улам нэмэгдүүлсэн бөгөөд энэ нь Бээжингийн зүгээс ихээхэн шүүмжлэл дагуулсан юм.

Даваа гаригт Худалдааны яамны хэвлэлийн төлөөлөгч мэдэгдэхдээ, Япон улс 2-р сарын хар жагсаалтаас хойш ямар ч гэмшил үзүүлээгүй бөгөөд харин ч Бээжингийн зүгээс "шинэ төрлийн милитаризм" гэж тодорхойлсон үйл ажиллагаагаа, тухайлбал довтолгооны зэвсэг байрлуулах, хилийн чанадад пуужин хөөргөх зэргээр улам "эрчимжүүлсэн" гэжээ. Бээжин Японыг "буруу замаасаа буцахыг" уриалсан бөгөөд эдгээр арга хэмжээ нь хоёр талын хэвийн эдийн засаг, худалдааны үйл ажиллагаанд нөлөөлөхгүй, "хууль сахидаг Японы компаниудад санаа зовох шалтгаан байхгүй" гэдгийг онцолсон байна.

Уг мэдэгдлийн дараа зах зээлийн хариу үйлдэл холимог байв. Хяналтын жагсаалтад багтсан 20 компанийн нэг болох "Mitsubishi Electric" болон "Howa Machinery"-ийн хувьцаа тус бүр 1.4% ба 4.6%-иар буурсан бол "Mitsubishi Heavy Industries" болон "Terra Drone Corp"-ийн хувьцаа 4.9% ба 1.7%-иар өсчээ.

Стратеги ба олон улсын судалгааны төвийн (CSIS) чухал ашигт малтмалын аюулгүй байдлын хөтөлбөрийн захирал Грэйслин Баскаран 1-р сард гаргасан тайландаа, Хятад улс цэргийн хүч хэрэглэхгүйгээр өөрийн эсэргүүцэж буй улс төрийн зан үйлд шахалт үзүүлэх, тогтоон барих хэрэгсэл болгон чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээн дэх давуу байдлаа хөшүүрэг болгон ашиглахыг эрмэлзэж байна гэжээ. Тайванийг дэмжиж буйгаа илэрхийлсэн орнууд үүнд хамгийн их өртөх эрсдэлтэй байгааг тэрбээр нэмж дурдсан байна.

Япон улс 2010 оноос хойш газрын ховор элементийн хувьд Хятадаас хараат байдлаа бууруулахын тулд дотоодын баяжуулах, боловсруулах үйлдвэрт хөрөнгө оруулалт хийсэн боловч уул уурхайгаас эхлээд байнгын соронз үйлдвэрлэл хүртэлх Хятад, Вьетнамаас хамааралтай нийлүүлэлтийн сүлжээнд гүн гүнзгий холбоотой хэвээр байна.

Дайва судалгааны хүрээлэнгийн эдийн засагч Коки Акимото өнгөрсөн 12-р сард тооцоолсноор, Хятадын газрын ховор элементийн импортыг нэг жилийн хугацаагаар зогсоож, эд ангиудын нийлүүлэлтийн хязгаарлалт үргэлжилбэл Японы бодит ДНБ-ийг ойролцоогоор 1.3%-иар буюу бараг 7 их наяд иенээр ($43.3 тэрбум ам.доллар) бууруулна гэж үзжээ.