Бээжингийн дохио: Арми дахь эрх мэдлийн тэнцвэр өөрчлөгдөж байна уу
Хятадын эрх баригчид Хятадын Төв цэргийн зөвлөлийн орлогч дарга Жан Юшя, Төв цэргийн зөвлөлийн гишүүн, Гүйцэтгэх штабын дарга Лю Жэньли нарыг “сахилга бат, намын дүрэм, хууль тогтоомжийг ноцтой зөрчсөн” хэргээр албан ёсоор мөрдөн шалгаж эхэлснээ өнгөрсөн Бямба гарагт мэдэгдсэн байна. Хятадын армийн сонинд “Энэ бол Хятадын төр, намын дээд хэмжээний албан тушаалтнуудын дотоод сахилгын арга хэмжээ бөгөөд авлигын эсрэг кампанит ажлын нэг хэсэг. Уг хоёр генерал нь Коммунист намын зэвсэгт хүчинд тавих удирдлагад нөлөөлсөн. Улс төр, авлигын асуудлыг ноцтойгоор өөгшүүлсэн. Улмаар намын засаглалын суурийг ганхуулсан” гэж тайлбарлажээ. Олон улсын мэдээллийн агентлагууд ч энэ талаарх шинжээчдийн байр суурийг хүргэж байна.
“Financial Times”-т “Жан Юшя, Лю Жэньли нарыг “сахилгын ноцтой зөрчил” нэрээр шалгаж байгаа ч үнэндээ Ши Жиньпиний эрх мэдэл, дэглэмийн системийг “сулруулсан” гэж буруутгажээ. Цэргийн удирдлагад Коммунист намын болон Төв цэргийн зөвлөлийн даргын /Ши Жиньпин/ хариуцлагын системийг бүрэн хадгалах зорилгоор мөрдөн шалгах ажиллагаа явагдаж байна. Барууны шинжээчид “энэ бол Ши Жиньпин цэргийн дэглэмд бүхий л хүчийг төвлөрүүлэх бодлогын нэг хэсэг. Ялангуяа 2027 онд Коммунист намын их хурал дээр эрх мэдлээ баталгаажуулахтай холбоотойгоор Ардын чөлөөлөх арми бол асар чухал ач холбогдолтой” гэснийг дурджээ.
Мөн Коммунист Нам иргэний дайнаар засгийн эрхэнд гарсан түүхтэй. Үүсгэн байгуулагчдын ихэнх нь цэргийн гаралтай тул зэвсэгт хүчнийг хяналтдаа байлгах нь намын хувьд зайлшгүй асуудал байсаар ирсэн.
Энэ тухайд “Хятадад намын удирдлагыг эсэргүүцэж байсан түүхтэй цорын ганц байгууллага бол арми” хэмээн Хятадын цэргийн асуудлаарх шинжээч, Тагнуулын төв газрын (CIA) Хятадын шинжилгээний албыг удирдаж байсан Деннис Уайлдер онцолсон байна.
Тэрбээр 1959 онд Батлан хамгаалахын сайд Пэн Дэхуай Мао Зэдунгийн бодлогыг шүүмжилсэн явдал, 1971 онд генерал Линь Бяо Маогийн эсрэг төрийн эргэлт хийхийг завдсан гэх хэрэг зэргийг жишээ татжээ.
Уайлдер “Жан Юшя нь өнгөрсөн жил өрсөлдөгч бүлэглэлийн төлөөлөл Хэ Вэйдун-ыг ялж, армид хэт их нөлөөтэй болсон нь Ши Жиньпинийг болгоомжлоход хүргэсэн байж магадгүй. Ши дөрөв дэх бүрэн эрхийг хүсэж байгаа учраас Жан нам дотор Шиг зайлуулах оролдлогыг удирдаж болзошгүй гэж болгоомжилсон байх магадлалтай” гэж дүгнэжээ.
Хятадын Батлан хамгаалах яамнаас Бямба гарагт гаргасан мэдэгдэлд "Жан Юшя болон Лю Жэньлиг “сахилга бат, хууль тогтоомжийг ноцтой зөрчсөн” хэргээр шалгаж байгаа" гэжээ. Гэвч энэ хэллэг нь Хятадад авлигын хэрэг болон улс төрийн цэвэрлэгээнд түгээмэл хэрэглэгддэг код үг.
Энэ мэдээ шинжээчдийг цочроосон. Учир нь, Жан Юшя нь Ши Жиньпиний хамгийн ойрын цэргийн итгэлт хүн, туршлага, чадвараараа Ши-гийн Ардын чөлөөлөх армийг АНУ-ын армитай эн зэрэгцэхүйц түвшинд хүргэх реформын гол тулгуур гэгдэж байсан юм.
Лю Жэньлиг ч мөн адил шалгаснаар Цэргийн зөвлөлийг бараг бүхэлд нь “хоосруулж”, Ши-гээс өөр идэвхтэй гишүүн ганцхан үлдсэн байна. Тэр нь авлигын мөрдөн шалгалт хариуцсан улс төрийн комиссар Жан Шэнмин юм.
Азийн нийгэмлэгийн Бодлогын хүрээлэнгийн шинжээч Лайл Моррис хэлэхдээ “даргын хариуцлагын тогтолцоог зөрчсөн гэж онцолсон нь Жан Юшя Ши-гээс хэт бие даасан эрх мэдэлтэй болсон гэдгийг илтгэж байна” гэжээ.
Сингапурын RSIS-ийн судлаач Жэймс Чар “Жан Юшя Ши Жиньпиний эсрэг ил тод сөргөлдөөн хийсэн гэж би огтхон ч итгэхгүй” гэж хэлсэн ч түүний уналтыг дотоод фракцын тэмцэлтэй холбон тайлбарлажээ.
Жан тэргүүтэй “Шааньси бүлэг” болон Хэ Вэйдуны харьяалагдаж байсан “Фүжянь бүлэг” нь Төв цэргийн зөвлөл дотор өрсөлдөгч фракцууд байсан аж.
“Нэг бүлгийн удирдагчийг л зайлуулбал утгагүй. Харин одоогийн алхам нь аль ч фракц хэт хүчирхэгжихээс сэргийлж байна” гэж Чар дүгнэжээ.
Сингапурын Үндэсний их сургуулийн улс төр судлаач Жа Иан Чонг “ Жанг баривчилсан явдал нь Ши Жиньпин систем дотор үл маргаантай, эсэргүүцэх аргагүй хүчтэй хэвээр байгааг харуулж байна. Шид ойр, “халдашгүй” гэж тооцогдож байсан хүмүүс ч аюулгүй биш гэдгийг энэ үйл явдал харууллаа” гэж хэлсэн байна.
“Reuters”-т Жан Юшя бол Ши Жиньпиний хамгийн дотны цэргийн холбоотны нэг байсан. Түүнийг мөрдөн шалгасан нь Ши-гийн авлигын эсрэг кампанит ажил өргөн цар хүрээтэй байгааг илэрхийж байна. Зөвхөн авлигын эсрэг кампанит ажлаар хязгаарлагдахгүй цэргийн удирдлага дахь шинэчлэлийг л эхлүүлж байна гэжээ.
“Associated Press”-т “Энэ хэрэг нь Ши Жиньпиний олон жил хүссэн цэргийн реформ ба авлигын эсрэг томоохон кампанит ажлын үргэлжлэл гэж олон улсын шинжээчид үзэж байна. АНУ-ын шинэ Үндэсний Батлан хамгааллын стратегид БНХАУ-ын өсөж буй цэргийн чадвар хандлагад анхаарах үүргийг дурдсан. Тиймээс Хятадын цэргийн дотоод тогтвортой байдлыг чухалчлан авч үзэж байна” гэж бичсэн байна.
Эх сурвалж:
Н.Ууганбаяр
journalist
