Европын зах зээл хайчин галын дунд байна

Мягмар гаригийн өглөө Европын хөрөнгийн зах зээл дээрх хувьцааны ханш холимог төлөвтэй нээгдлээ. Хөрөнгө оруулагчид Ирантай холбоотой дайны нөхцөл байдал болон геополитикийн хамгийн сүүлийн үеийн үйл явдлуудыг анхааралтай ажиглаж, тодорхойгүй байдалд шийдвэр гаргаж байна.

Арилжаа эхэлсэн даруйд Европын шилдэг компаниудыг нэгтгэдэг Stoxx 600 индекс төдийлөн хөдөлгөөнгүй буюу тогтвортой байлаа. Салбар бүрийн болон гол биржүүдийн хувьд нэгдсэн нэг чиг хандлага ажиглагдахгүй байгаа бөгөөд энэ нь зах зээлд оролцогчдын дунд болгоомжлол давамгайлж буйн илрэл юм.

Долоо хоногийн эхний өдөр буюу даваа гаригт АНУ болон Ираны хооронд тогтоосон эмзэг гал зогсоох хэлэлцээр нуран унахын даваан дээр ирсэн нь дэлхийн санхүүгийн зах зээлийг доргиосон юм. Ираны нисгэгчгүй онгоц болон пуужингууд Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын (АНЭУ) нутаг дэвсгэрт цохилт өгч, улмаар АНУ-ын зүгээс Хормузын хоолойд Ираны хөлөг онгоцуудыг живүүлсэн тухай мэдээлэл ийнхүү түгшүүр төрүүлэв.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп "Fox News" сувагт өгсөн ярилцлагадаа Иранд хатуу сануулга өгчээ. Хэрэв тус улс Хормузын хоолойгоор дамжин өнгөрч буй арилжааны хөлөг онгоцуудыг хамгаалж буй АНУ-ын флотод халдвал Ираныг "дэлхийн хөрснөөс арчиж хаях болно" хэмээн мэдэгдсэн байна.

Түүнчлэн Трамп өөрийн Truth Social хуудсаараа дамжуулан Өмнөд Солонгосын ачааны хөлөг онгоц Ираны талын дайралтад өртсөн болохыг дурдаад, "Магадгүй Өмнөд Солонгос энэхүү ажиллагаанд нэгдэх цаг нь болсон байх!" хэмээн уриалжээ. Энэхүү мэдэгдэл нь дайны хүрээ тэлж, олон улсыг хамарсан томоохон мөргөлдөөн болон хувирах вий гэх айдсыг зах зээлд төрүүлээд байна.

Дайн сунжирч, улмаар дэлхийн эдийн засагт уналт (recession) авчирч болзошгүй гэсэн болгоомжлолын улмаас даваа гаригт хөрөнгийн зах зээлийн гол индексүүд огцом уналттай хаагдсан бол газрын тосны үнэ эсрэгээрээ өссөн юм. Гэсэн хэдий ч Мягмар гарагт шилжих шөнө газрын тосны үнэ бага зэрэг буурч, тогтворжих төлөв ажиглагдав.

Геополитикийн хурцадмал байдлыг үл харгалзан корпорацийн салбарт томоохон хэлцэл, ашгийн тайлангууд гарсаар байна.

Харилцаа холбооны аварга компани Vodafone өөрийн "VodafoneThree" хамтарсан үйлдвэрийн Хонг Конгийн "CK Hutchinson" конгломератад харьяалагдах хувийг бүрэн худалдаж авахаар тохиролцсоноо зарлалаа. Уг хэлцэл нь 4.3 тэрбум фунт стерлингээр ($5.81 тэрбум) үнэлэгдэж байгаа бөгөөд ингэснээр Vodafone Их Британийн хамгийн том үүрэн холбооны операторыг дангаар эзэмших болох юм. Энэхүү мэдээний дараа Vodafone-ийн хувьцааны ханш 1.4%-иар өсжээ.

Италийн томоохон зээлдүүлэгч UniCredit нэгдүгээр улирлын тайлангаа танилцуулж, түүхэн дэх хамгийн өндөр ашигтай улирлаа тэмдэглэв. Тус банкны цэвэр ашиг жилийн өмнөхөөс 16.1%-иар өсөж, 3.2 тэрбум еврод ($3.74 тэрбум) хүрсэн нь шинжээчдийн таамаглаж байсан 2.8 тэрбум еврог хол давсан үзүүлэлт байлаа. Германы Commerzbank-ийг худалдаж авах зорилготой байгаа тус банк 2026 оны жилийн цэвэр ашгийн төлөвөө 11 тэрбум еврод хүргэж нэмэгдүүлсэн байна. Милан дахь бирж дээр тэдний хувьцаа 3%-иар өсөв.

Германы батлан хамгаалах салбарын Rhine-metall компанийн нэгдүгээр улирлын борлуулалт 1.94 тэрбум еврод хүрч, жилийн өмнөхөөс 7.7%-иар өссөн ч зах зээлийн хүлээлт болох 2.3 тэрбум еврод хүрсэнгүй. Гэсэн хэдий ч ирэх хагас жилд өсөлт эрчимжинэ гэсэн хүлээлтээр хувьцааны ханш нь 1%-иар өсжээ.

Европын хамгийн том банк болох HSBC нэгдүгээр улирлын татварын өмнөх ашгаа 9.4 тэрбум ам.доллар гэж тайлагнасан нь шинжээчдийн таамгаас бага зэрэг доогуур үзүүлэлт боллоо.

Европын зах зээл Иран болон АНУ-ын хоорондох хурцадмал байдал, Трампын хатуу мэдэгдлүүдээс үүдэн "түгшүүрийн байдал"-д байна. Хөрөнгө оруулагчид эрсдэлээс зайлсхийж байгаа ч Vodafone, UniCredit зэрэг компаниудын эерэг мэдээллүүд зах зээлийг бүхэлд нь уналтад орохоос сэргийлж байна. Ойрын өдрүүдэд Хормузын хоолой дахь цэргийн ажиллагаа болон түүхий эдийн үнийн хэлбэлзэл зах зээлийн гол чиглүүлэгч байх төлөвтэй.