Ногоон автомашины зээлийн хугацааг 2 дахин уртасгав

Банк, санхүүгийн байгууллагын нийт зээлийн багцын ердөө 5.7 хувь “ногоон зээл” байна. Монголбанкнаас энэ үзүүлэлтийг 2030 он гэхэд 10 хувьд хүргэхээр бодлогын зохицуулалтыг эрчимжүүлж эхэлснээ өнгөрсөн долоо хоногт /2026.05.15/ танилцуулав. Тухайлбал, цахилгаан автомашины зээлийн хугацааг хоёр дахин уртасгахаар шийдвэрлэжээ.

“Ногоон зээл” нь байгаль орчинд ээлтэй, нүүрстөрөгчийн ялгарлыг бууруулах, эрчим хүчний хэмнэлттэй хэрэглээг дэмжих санхүүгийн бүтээгдэхүүн. 

Үүнд, эрчим хүчний хэмнэлттэй халаагуур, нарны хавтан, салхин сэнс, цахилгаан тээврийн хэрэгсэл, ногоон барилга буюу эрчим хүчний хэмнэлттэй амины орон сууц барих, худалдан авах зэрэг багтдаг. Мөн ус, цахилгаан бага ашигладаг угаалгын машиныг “ногоон зээл”-р авах боломжтой. Энгийн зээлийг бодвол жилийн хүү нь 4-8 хувиар бага юм.

Засгийн газраас ногоон санхүүжилтийг дэмжих бодлогын хүрээнд банк санхүүгийн салбарынхантай өнгөрсөн баасан гарагт хийсэн уулзалтын үеэр Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогт “цахилгаан болон устөрөгчийн цэвэр эх үүсвэрт тээврийн хэрэгсэл худалдаж авахад олгох зээлийн хугацааг 30 сараас 60 сар (5 жил) болгон сунгасан” гэв.

Жишээ нь, иргэн  хуучин машиныг жилийн 24 хувийн хүүтэй, 30 хүртэл сарын хугацаатай зээлээр авдаг бол цахилгаан машиныг 15.6-18 хувийн хүүтэй, 60 хүртэл сарын хугацаатай авах боломжтой болов.

Зээлийн хугацааг хоёр дахин уртасгаснаар иргэн сар бүр төлөх мөнгө 40 хувиар багасна. Мэдээж, өрхийн төсөвт ирэх дарамт хөнгөрч, зээл авах боломж нь нэмэгдэнэ. Монголбанкны тооцоолсноор зээлийн хүртээмж 3.4 дахин өсөх аж.

Чухал нь, цахилгаан автомашины зээлийг урт хугацаатай, бага хүүтэй олгосноор хотын утаа, агаарын бохирдлыг бууруулах бодит, үр дүнтэй алхам болох нь.

Монголд Улсад өнөөдөр 1.3 сая автомашин бүртгэлтэй байдгийн 82 хувь нь 10-аас дээш жил ашигласан машин. Гэтэл 0-3 жил унасан автомашин 5 хувьд ч хүрдэггүй гэх тоон мэдээлэл бий. Хуучин автомашины хэрэглээ өндөр учраас нийслэлийн агаарын бохирдлын 16 хувь машины утаа байдаг.  Хэдийгээр хуучин автомашины зээлийн хүү  өндөр ч 2024 онд автомашины тоо өмнөх оноос 140 мянгаар нэмэгдсэн байх юм.

Харин Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хорооны шийдвэрээр 2026 оны 1 дүгээр сард “банкнаас иргэдэд шинээр олгох болон нөхцөлийг нь өөрчлөх хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны дээд хязгаарыг 45 хувь болгон шинэчилснээр” зээлийн хэмжээ бага зэрэг хумигдсан байна.

Ерөнхий сайд Н.Учрал “Цаашид “ногоон хөгжил”-д зориулсан эх үүсвэр дэлхий нийтэд олширч байгаагийн хэрээр бүтээгдэхүүний тоо, хүртээмж нэмэгдэнэ. Өрхийн орлого амьжиргааг харгалзан зарим хөнгөлөлттэй татаасуудын эх үүсвэрийг нэмэх зэрэг хийх ажил, шийдэх асуудал их байна” гэж хэлсэн. Тиймээс ногоон зээлийн хугацааг уртасгах эхний шийдвэр нь хүртээмжийг нэмэгдүүлэх суурь нь болж байна.