2025 оны 12-р сарын 31
2025 оны 12-р сарын 22
2025 оны 12-р сарын 15
2026 оны 1-р сарын 2
2026 оны 2-р сарын 5
2026 оны 1-р сарын 16
2025 оны 12-р сарын 23
2025 оны 12-р сарын 24
2026 оны 1-р сарын 20
2025 оны 12-р сарын 15
2025 оны 12-р сарын 16
2026 оны 1-р сарын 6
2026 оны 1-р сарын 15
2026 оны 1-р сарын 15
2026 оны 2-р сарын 3

Хубилай хааны монгол бичгээр гаргасан зарлиг
忽必烈汗颁给少林长老福裕等人的鸡年圣旨,镌刻在中国河南省登封县少林寺圣旨碑上,具体位于碑身的第二截,上方则是蒙哥汗颁给少林长老的圣旨。也是蒙汉对译圣旨,前古典时期蒙古文与元代白话的珍贵例证。
圣旨包含回鹘式蒙古文39行及汉译文32行。碑文指明,该旨写于鸡儿年六月初一日,地点为开平府。
根据文本特征,鸡年、宣抚司、开平府等信息,学者们判定此鸡儿年对应1261年,颁布者为忽必烈(在位1260-1294年)。
圣旨的格式为先是开头的定型句,继而是收文者、先例皇帝名号并引用其特权授予的部分、发令内容、威慑性语句、发令年月与地点。
标点仅使用了单点,未出现纵向两点或四点。词末s音用短尾形表示,词中的č、ǰ未做区分。
ade, ale, ane:词首e音以双齿形字符表示,tanǰu,sinede:n字母左侧加单点,noyad-luγ-a:h音字母左侧加两点表示γ音,Šaulim,Šing an:š音字母右侧加两点等书写特征。



汉文简译
凭永恒上苍之力,皇帝圣旨。向宣抚司、诸城村之达鲁花赤、官员,往来使臣,军官、士兵、和尚、百姓宣谕的圣旨。
依成吉思汗圣旨:“和尚、基督教教士、道士、伊斯兰教教士,皆免赋役,祈告上苍,赐福我等。”
循此前例,让少林长老、宝积坛主、姬庵主、圣安长老、金灯长老等五人,于八思巴法师座下,统领汉地众多和尚,依释迦牟尼之法,祈告上苍,赐福我等,特颁此圣旨,赐予少林诸长老,以为护持。
各寺院及僧舍,使臣不得住宿。任何人不得强行占据,不得存放官粮或任何物品。寺院内不得审判民讼。不得征用驿马食品。不缴纳地税商税。
寺院所属田地、水土、竹苇、碾磨、园林、当铺、浴房、店舍、醋坊、作坊等,一切赋税俱免。
凡涉及和尚诸事,当依八思巴法师之教谕,据经典律法,由少林长老、宝积坛主等五位长老公正裁断。
你们众僧,当遵五位长老之言,恪守经律,要守规矩。
世俗之人不得审判和尚。若和尚俗人间有争议,当由委任之僧官与诸城官员共审议决。若有和尚不守戒律、行恶造孽、欺诈盗窃者,当交由诸城达鲁花赤、官员处置。
少林[长老]、[宝积]坛主等五位长老,既受委任,不得行无义之事。若有事端,上报给我们。我们自有明鉴!
此圣旨鸡年夏末月初一写于开平府。
参考文献
01 中村, 淳、松川, 節.新発現の蒙漢合璧少林寺聖旨碑, 内陸アジア言語の研究. 8 P.1-P.92, 1993.
02 道布 照那斯图.河南登封少林寺出土的回鹘式蒙古文和八思巴字圣旨碑考释[J].民族语文,1993(6)。
03 塞日盖.嵩山少林寺出土的蒙汉文合璧圣旨碑忽必烈汗鸡儿年回鹘式蒙古文圣旨考释,内蒙古大学学报. 2003(3).
来源:MTH-MXSB.COM

Хятад мэдээний редактор
Хүндэтгэлтэй, соёлтой хэлж бичихийг хүсье. Сэтгэгдлийг нийтлэлийг уншигчид шууд харна.
2025 оны 12-р сарын 31
2025 оны 12-р сарын 22
2025 оны 12-р сарын 15
2026 оны 1-р сарын 2
2026 оны 2-р сарын 5
2026 оны 1-р сарын 16
2025 оны 12-р сарын 23
2025 оны 12-р сарын 24
2026 оны 1-р сарын 20
2025 оны 12-р сарын 15
2025 оны 12-р сарын 16
2026 оны 1-р сарын 6
2026 оны 1-р сарын 15
2026 оны 1-р сарын 15
2026 оны 2-р сарын 3